Zacht water geeft lekkerdere koffie

Over koffie gaan allerlei verhalen de ronde, van oude mythes over hoe koffie ontdekt is tot technische verhandelingen hoe je de lekkerste espresso maakt. Wat je niet vaak hoort, is dat de hardheid van het water invloed heeft op de smaak van koffie. Ik weet het, ik klink als een koffienerd en tien jaar geleden zou ik zelf mijn wenkbrauwen gefronst hebben bij dit onderwerp, maar het is echt een merkbaar verschil.

Het begon toen ik online op zoek was naar reinigingstabletten. Het viel me op dat de paar webwinkels die zich richten op koffiefanaten, ook waterfilters verkochten. ‘Waterfilter? We hebben toch zo ongeveer het schoonste leidingwater ter wereld?’ was mijn eerste gedachte. Inderdaad, maar het gaat dan ook niet om vuil of bacteriën, het gaat om de waterhardheid.

De invloed van hard water

Hard water geeft niet alleen kalkvlekken als het opdroogt. Kalk zet zich ook af op verwarmingselementen, als een isolerende laag, waardoor het meer energie kost om water te verwarmen. Het bindt zich aan zeep, waardoor je bijvoorbeeld meer shampoo nodig en afwasmiddel of vaatwassertabletten nodig hebt. En… het beïnvloed de smaak van de koffie die je er mee zet.

Wat maakt water hard?

Hardheid van het drinkwater in Nederland in 2012 per gemeenteEven een stukje technische en historische achtergrond: Drinkwater begint als regenwater. Als het regent, komt er koolstofdioxide mee uit de lucht, in het grondwater terecht en dit maakt het enigszins zuur. Kalksteen en magnesiumcarbonaat in de bodem lossen daardoor op in de vorm van calcium- en magnesiumzouten in het water. In mindere mate komen ook ijzer en mangaan uit de bodem mee. Niet overal zit evenveel kalk en magnesium in de grond en soms wordt oppervlaktewater gebruikt, waardoor de hardheid van het water per plaats flink kan verschillen.

Sinds 1970 werden er in Nederland onthardingsreactoren gebouwd die tot 11 à 17º DH (Duitse Hardheid) ontharden. Pas sinds 1984 mag water onthard worden tot 8,4º DH en worden zulke onthardingsreactoren veel vaker toegepast. Tot 2016 komen er nog meer bij.

Uiteindelijk gaat het maar om een heel laag gehalte aan zouten: Bij verreweg de meeste Nederlanders komt ‘gemiddeld hard’ water uit de kraan van 8 tot 12º DH, wat neerkomt op 40 tot 60 milligram per liter.

Koffie zetten met zacht water

Toch is dit kleine beetje ‘kalk’ goed te proeven als ik cappuccino maak. Zacht water geeft lekkerdere koffie. Eigenlijk moet ik zeggen: Pas als je zacht water gebruikt merk je het verschil. Het is lastig te omschrijven, maar het komt er op neer dat je een ‘bredere’ koffiesmaak proeft. Ik vermoed dat de kalk een deel van de smaakstoffen aan zich bindt, maar het kan ook zijn dat de kalk een deel van de koffiesmaak blokkeert, of een combinatie daarvan.

Eerst gebruikte ik de – in de gebruiksaanwijzing aanbevolen – waterfilters van Britta, die in het waterreservoir van het espresso-apparaat passen. Dit gaf een merkbaar verschil, maar ze verliezen al snel hun kracht en ze blijven slecht zitten.

Mijn tweede plan was daarom om gedestilleerd water te gebruiken, maar hoewel je overal goedkoop gedestilleerde water kunt kopen, is dat niet voor consumptie geschikt. Zelf water destilleren is tijdrovend en een zelfgebouwde destillatie-opstelling neemt veel ruimte in. Mijn vrouw zou daar niet blij van worden. Mijn derde idee was daarom, een AquaStill te gebruiken. Dat is een apparaat wat veel weg heeft van een flinke waterkoker, dat in een paar uur tijd een paar water destilleert. Een mooie oplossing, al moet je er een paar honderd euro voor neertellen.

De oplossing

Een nog mooiere oplossing 😉 deed zich voor. Mijn ouders hebben een waterontharder laten installeren. Al hun leidingwater wordt hierdoor onthard. ’s Nachts regenereert het apparaat zichzelf. Het water is niet gedestilleerd maar wel veel zachter dan onbehandeld leidingwater. Het verschil is goed te proeven. Ze wonen vlakbij dus elke keer als ik toch op pad ga, neem ik een paar 1,5 literflessen mee.

Koffietrends

Sinds 2000 ontdekken meer en meer mensen de espressomachine. Ze drinken espresso’s en cappuccino’s niet alleen in koffiespeciaalzaken, maar ook op het werk en thuis raakt het ingeburgerd. Het is geen tijdelijke trend meer. Je kan nu zelfs bij de Aldi prima koffiebonen kopen. Nederlanders drinken meer koffie (8 kg per persoon per jaar, gemiddeld 4,4 kopjes per dag) dan Italianen (3,6 kopjes). Het AD houd elk jaar een koffietest. Ik denk dat deze ontwikkeling zich voort zal zetten. Als je zoveel moeite doet om een lekker bakkie te zetten, laat je die vreugde niet vergallen door een paar milligram kalk. Zacht water geeft lekkerdere koffie.  Mijn voorspelling is dan ook, dat de koffienerd in u de macht zal grijpen. Een groter publiek zal de moeite zal nemen zacht water te gebruiken voor de perfecte cappuccino.

Geef een reactie