De bodem van deze keramische anti-aanbak pan is waterafstotend

Een pan met keramische anti-aanbak laag

Teflon anti-aanbak pannen

Sommige gerechten bakken snel aan in een schone pan, tenzij je een pan met anti-aanbak laag gebruikt. Sinds 1959 worden er pannen verkocht met een Teflon bekleedde binnenkant. Deze ‘no stick’ pannen maken het bijna onmogelijk om je gebakken ei, vlees of aardappelen aan de pan te laten plakken c.q. aanbakken. Dat wil zeggen: Als ze nieuw zijn.

Want toch zijn deze pannen niet ideaal: Een Teflon anti-aanbak pan van de Hema, maar ook een tweede van BK — toch een ‘A merk’ — werd binnen anderhalf jaar gebruik dof. Het oppervlak was niet meer mooi glad en ging toch aanbakken.

Volgens de eigenaar van een lokale winkel in huishoudelijke artikelen liet ik de pannen te heet worden. Ook zou mijn gewoonte ze in de vaatwasser te wassen, de anti-aanbaklaag geen goed doen.

Teflon = PTFE

Daarnaast worden bij het fabriceren van Teflon pannen twee stoffen gebruikt die niet in de natuur voorkomen en die niet biologisch afbreekbaar zijn:

  1. Teflon is een merknaam voor PTFE. PolyTetraFluorEthyleen is niet giftig en inert plastic, oftewel het reageert nergens mee. Een belangrijk nadeel is wel dat het boven de 260 °C in kwaliteit achteruit gaat. Het smeltpunt ligt op 327 °C, maar dan is een deel van de laag al omgezet in een giftig gas. Veel gerechten krijgen rond de 180 °C een lekker bruin korstje. Het is niet zo moeilijk om een pan op een temperatuur te krijgen waarbij de Teflon te heet wordt. Hierbij komen schadelijke, giftige gassen vrij. Behalve voor hitte is Teflon kwetsbaar voor scherp keukengereedschap, maar ook als je daar goed op let wordt een Teflon pan al snel dof en daardoor ruwer.. en gaat daardoor alsnog aanbakken.Andere merknamen van vergelijkbare anti-aanbaklagen met PTFE-achtige stoffen zijn:
    • Autograph
    • Duracote
    • Excalibur
    • Fluron
    • Greblon
    • Silverstone
    • Supra
    • Resistal
    • T-Fal
    • Xylon
  2. Gevaarlijker op lange termijn is de stof die gebruikt wordt bij het produceren van Teflon; perfluoroctaanzuur (PFOA). Hier wordt al jaren voor gewaarschuwd, maar veel mensen weten het nog steeds niet hoe gevaarlijk dit is. Niet alleen tropische vogels gaan dood van PFOA. Sporen zouden via het Teflon in het eten terecht komen en, via afvalstoffen bij de productie van pannen en dergelijke, in het milieu. PFOA blijkt bij proefdieren kankerverwekkend en zeer waarschijnlijk ook bij mensen. De EPA heeft PFOA in onderzoek en grote fabrikanten die het middel gebruiken hebben min of meer beloofd PFOA niet meer te gebruiken in 2015…

Non-teflon

Kortom, ik wilde dus een pan zonder Teflon en die waren er inmiddels. De eerder genoemde winkelier verkocht van het merk Scan Pan de IQ serie (maar er zijn meerdere ‘non-Teflon’ merken). Niet goedkoop, met een prijskaartje van rond de € 130 (in 2011) voor een 28 cm pan, “maar wel gezond”, was de claim, want zonder PTFE en PFOA. Bovendien zou de pan wat meer hitte kunnen hebben, al moest ik blijven oppassen voor oververhitting.

Ik was blij met mijn nieuwe aanwinst en  hield me goed aan het advies: De pan is niet één keer in de vaatwasser gewassen en bij twijfel over de temperatuur pakte ik er een infrarood temperatuurmeter bij. De pan is zelden boven de 200 °C geweest. Toch is deze Scan Pan IQ na een half jaar al dof en verkleurd. De leverancier zegt dat het mijn eigen schuld is en dat ik de pan ‘mishandeld’ heb. Ik ben van mening dat nóg voorzichtiger met de pan omgaan, onmogelijk is. Niet als je je aardappels bruin wil bakken! Kortom, ook deze ‘groene’ pan is geen succes.

Van de Teflon en aanverwante pannen moet ik niets meer hebben, met of zonder PTFE en PFOA. Ze zijn duur en verslijten snel. In een gewone, roestvrijstalen pan mijn eten steeds aan laten bakken is ook geen optie.

De keramische anti-aanbak pan

Daarom heb ik nu een anti-aanbakpan met een keramische laag besteld. ‘GreenPan’ is koploper en een bekend merk keramische pannen, maar ook spin-off ‘EcoPan’ kom je tegen op Nederlandstalige webpagina’s. Keramiek en keramische lagen zijn op zich niet nieuw, maar wel als coating voor in een anti-aanbak pan.

Keramiek is niet giftig. Het productieproces kent geen gifstoffen en er wordt geclaimd dat het productieproces ook ‘groener’ is omdat het minder energie kost. Waar het mij uiteindelijk om gaat is dat de keramische laag heel blijft. Keramische anti-aanbak pannen kunnen tot zo’n 450 °C hebben. Dat is aanzienlijk meer. Meer dan genoeg want je eten is dan al verbrand. Ook zou keramiek ongevoelig voor krassen zijn en de pan zou gewoon in de vaatwasser kunnen. Gezond koken en makkelijk afwassen dus. We zullen zien!

Enter EcoSafe

Anti-aanbak pan van 24 cm van EcoSafe
Inmiddels heb ik een keramische anti-aanbakpan in huis. Het is een ‘EcoSafe Haute Cuisine’ braadpan van 24 cm doorsnede (gemeten aan de binnenkant van de bovenzijde). Er zat nog wel wat glinsterend stof aan de binnenzijde, dus heb ik de pan eerst nog even afgewassen. Deze keramische laag heet Thermolon® een merknaam van het Belgische bedrijf GreenPan, wat de laatste tijd over heen de wereld deze pannen verkoopt.

Keramisch is gladder

De bodem van deze keramische anti-aanbak pan is waterafstotendIk ben tevreden over deze keramische pan omdat de binnenzijde gladder is dan elke andere pan die ik tot nu toe gehad heb. Als je er met je vinger door gaat, voelt het oppervlak stroef als een glasplaat, maar als je er met een doekje of afwasborstel doorheen veegt, is het alsof je over smeltend ijs gaat, zo glad. Water blijft, ook na een paar keer afwassen, als losse druppels op het oppervlakte liggen.

Warmte-afgifte

Volgens de leverancier is de bodem ongeveer 6 mm dik. Zoals vrijwel alle pannen bevat de bodem aluminium om de warmte gelijkmatig te verdelen en is hij bekleed met roestvrij staal om oxidatie van het aluminium te voorkomen. De pan warmt ongeveer 15% sneller op dan bijvoorbeeld een even grote anti-aanbak pan van de Hema, dus het vermogen van je inductie kooktoestel wordt erg goed afgegeven aan de bodem van de pan.

Conclusie

Eigenlijk doet deze pan precies wat je van een anti-aanbak pan verwacht: Voedsel wat normaliter meestal aanbakt, zoals vlees en gebakken aardappelen, blijft gewoon los in de pan liggen. Beter! Zelfs een hamburger bakt hierin zonder ook maar één kruimel aan de pan vast te koeken. Pannen met een kunststof laag zoals Teflon worden snel dof, of ze nou wel of geen PTFE en PFOA bevatten.

Kwaliteit

Ik ben benieuwd of deze pan op lange termijn zo goed blijft. Als hier meer over te zeggen is, zal ik dit artikel weer updaten. Als je hieronder reageert kun je aanvinken dat je op de hoogte wil blijven van updates van dit artikel.

Update

Lees verder als u wilt weten of keramische pannen goed blijven na wat langer gebruik.

Een gedachte over “Een pan met keramische anti-aanbak laag”

  1. het schijnt idd dat het [Teflon, red.] niet goed is en sommige dieren kunnen er zelfs allergisch voor zijn. en eraan dood gaan. Ook moet je erg oppassen met dat ze te warm worden en kan niet op het keukenblad ik heb dat ook gehad en heb een nieuwe besteld et bevalt me goed en ik kan gewoon me pan erop laten staan.

Geef een reactie